Дания Еспаева, муовини раиси палатаи поёнии парлумон - Маҷлис, бо истинод ба маълумоти Вазорати меҳнат гуфт, ки то соли 2035 тағйирот ба 562 касб, тақрибан 44% бозори меҳнат, ки ба тақрибан 4 миллион коргар баробар аст, таъсир мерасонад.

Ба гуфтаи ӯ, шуғл дар 46 касб, ки тақрибан 362 000 нафарро (тақрибан 4% бозори меҳнат) фаро мегирад, коҳиш меёбад ва 14 касб, ки тақрибан 49 000 нафарро ба кор мегирад, метавонад комилан аз байн равад.

Еспаева муайян накард, ки кадом касбҳо дар хатари бештар қарор доранд. Аммо вазири илм ва таҳсилоти олӣ Саёсат Нурбек қайд кард, ки курьерҳо ва ронандагони таксӣ метавонанд дар байни аввалинҳое бошанд, ки таъсир мебинанд.

Ӯ гуфт, ки тақрибан 700 000 нафар дар Қазоқистон дар ин бахшҳо тавассути платформаҳо ба монанди Glovo, Yandex ва Wolt кор мекунанд.

«Ин шаклҳои муваққатии шуғл мебошанд. Аллакай дар ҳамин сол, якчанд ширкатҳои қазоқӣ технологияҳои автопилотро ҳам дар хидматрасонии таксӣ ва ҳам дар интиқол оғоз мекунанд, бинобар ин дар давоми чанд сол курьерҳо ва ронандагони таксӣ дигар лозим намешаванд», - гуфт Нурбек ва шаҳрвандонро даъват кард, ки ба роҳҳои устувори касбӣ диққат диҳанд.

Гузоришҳои қаблӣ нишон доданд, ки лоиҳаи озмоишии интиқоли дронҳо метавонад дар Алмаато оғоз шавад, дар ҳоле ки таксиҳои бе ронанда барои ҷорӣ дар Остона ба нақша гирифта шудаанд.

Асхат Аймагамбетов, вакили Маҷлис, низ дар бораи хатарҳое, ки ба якчанд соҳаи маъмули таҳсилот таҳдид мекунанд, ҳушдор дод. Ба гуфтаи ӯ, дар соли 2025 рақобати бештарин барои дохилшавӣ ба донишгоҳҳо дар барномаҳо ба монанди тарҷумашиносӣ, муносибатҳои байналмилалӣ ва ҳуқуқшиносӣ буд, ки ба ақидаи ӯ, метавонанд дар байни онҳое бошанд, ки аз автоматизатсия бештар таъсир мебинанд.

Аймагамбетов зарурати таҷдиди назар дар тақсимоти грантҳои давлатии таҳсилотро таъкид кард, то аз ҳавасмандгардонии омӯзиш дар касбҳои дар хатари коҳиш қарордошта пешгирӣ карда шавад.

Ӯ инчунин қайд кард, ки шуғли барномасозони ҷавон дар синни 22-25 сола дар соли гузашта тақрибан 20% коҳиш ёфтааст, сарфи назар аз сармоягузории назаррас дар соҳаи IT.

«Мо як артиши коднависонро дар вақте таълим медиҳем, ки AI аллакай худаш код менависад. Дигар барои таълими «коднависони дирӯза» кофӣ нест», - гуфт ӯ.

Нурбек бо ин баҳо розӣ шуд ва ба норасоии мутахассисон дар ҳашт бахши калидӣ, аз ҷумла истеҳсолоти пешрафта, технологияҳои рақамӣ, энергияи тоза, молия, илмҳои ҳаёт, мудофиа, соҳаҳои эҷодӣ ва хидматрасонии касбӣ ишора кард.

Ба гуфтаи ӯ, як қисми ин норасоӣ тавассути иштироки бахши хусусӣ ҳал карда мешавад. Қазоқистон 75 лабораторияи муштаракро дар 19 донишгоҳ дар шарикӣ бо ширкатҳо ба монанди Amazon Web Services, Cisco, Huawei, Schneider Electric ва Honeywell, инчунин Eurasian Resources Group, Freedom Holding ва KEGOC таъсис додааст.

Зиёда аз 7 500 донишҷӯ дар айни замон дар ин лабораторияҳо дар 179 ихтисос таҳсил мекунанд.

Сармоягузории тиҷоратӣ дар ин ташаббусҳо тақрибан 5,2 миллион долларро ташкил дод, гарчанде ки вазир қайд кард, ки чунин кӯшишҳо ҳанӯз маҳдуд мебошанд.

«Агар ин норасоӣ ҳал нашавад, системаи таҳсилот ба таълими мутахассисон барои иқтисоди дирӯза идома медиҳад», - гуфт Нурбек ва таъкид кард, ки ҳамоҳангсозии таҳсилот бо ниёзҳои иқтисодӣ ба масъалаи амнияти миллӣ табдил ёфтааст.