Дар иттилое, ки 20 апрел нашр шудааст, қайд мегардад, ки маълумоти шахсии 12 666 нафар сокинони Осиёи Марказӣ, ки бо Вазорати мудофиаи Русия барои иштирок дар ҷанги Украина шартнома бастаанд, муайян карда шудааст.

Мавқеи пешсаф аз рӯи шумораи шартномачиёни муайяншударо Ӯзбекистон ишғол мекунад — маълумоти шахсии 4853 нафар шаҳрвандони ин ҷумҳурӣ, ки дар тарафи Русия меҷанганд, муайян шудааст. Ба сегонаи пешсаф инчунин Тоҷикистон (3407 нафар) ва Қазоқистон (2389 нафар) дохил мешаванд. Рӯйхатро Қирғизистон бо 1439 шартномачӣ ва Туркманистон, ки аз он ҷо 578 нафар шаҳрвандон ба хидмат дар Қувваҳои Мусаллаҳи Русия рафтаанд, мебанданд.

Тибқи маълумоти лоиҳаи «Хочу жить», ки тобистони соли 2025 нашр шуда буд, дар рӯйхатҳои номӣ аз рӯи шаҳрвандони кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки ба ҷанги Русия алайҳи Украина сафарбар шудаанд, 5740 ном зикр шуда буд. Ҳамин тариқ, аз он вақт ин нишондиҳанда беш аз ду маротиба афзоиш ёфтааст.

«Хочу жить» – лоиҳаи давлатии Украинаи Штаби ҳамоҳангсозӣ оид ба масъалаҳои муносибат бо асирони ҷангӣ. Бо дастгирии Вазорати мудофиа ва Сарраёсати разведкаи Украина барои кӯмак ба низомиёни Русия ва Беларус ва сафарбаршудагоне, ки дар ҷанги Русия бо Украина иштирок мекунанд, ба таври бехатар таслим шудан таъсис дода шудааст.

Ҷанговарон ҳастанд, вале масъулият ба дӯш намегиранд

p>Қобили зикр аст, ки шаҳрвандони Тоҷикистон бо роҳҳои гуногун ба ҷанги Украина мераванд: баъзеҳо – маҷбуран таҳти таҳдиди ихроҷ аз Русия, дигарон ихтиёрӣ мераванд, бо Вазорати мудофиаи Русия дар ивази ваъдаи шаҳрвандӣ, пардохтҳои баланд ва дигар имтиёзҳо шартнома бастаанд.

Қобили зикр аст, ки дар Тоҷикистон иштироки шаҳрвандони ҷумҳурӣ дар амалиёти ҷангӣ дар хориҷа тибқи моддаи 401 («Ҷанговарии иҷора») Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷавобгарии ҷиноӣ дорад, ки то 20 соли маҳрумӣ аз озодӣ ҷазо пешбинӣ мекунад.

Аммо, тибқи маълумоти Вазорати корҳои дохилӣ ва Прокуратураи генералии Тоҷикистон, ҳеҷ як шаҳрванди ҷумҳурӣ барои иштирок дар амалиёти ҷангӣ дар Украина ба ҷавобгарии ҷиноӣ кашида нашудааст. Прокурори генералӣ Ҳабибулло Воҳидзода инро бо он шарҳ дод, ки бисёре аз шаҳрвандони Тоҷикистон ҳамзамон шаҳрвандони Русия мебошанд ва тарафи тоҷик наметавонад нисбати шаҳрвандоне, ки дар Русия буда, дар назди ин кишвар уҳдадорӣ доранд, парвандаи ҷиноӣ боз кунад.

Украина низ сафарбар мекунад

p>Дар ҳамин ҳол, маълумот дар бораи он, ки чанд нафар шаҳрвандони кишварҳои Осиёи Марказӣ дар тарафи Украина меҷанганд, қариб вуҷуд надорад. Тибқи иттилои портали англисзабони MilitaryLand, дар давраи мавҷудияти легиони мудофиаи Украина, ки 27 феврали соли 2022 таъсис ёфта, 31 декабри соли 2025 пароканда шуд, ҳазорҳо ҷанговари хориҷии ихтиёрӣ аз Осиё, Африқо, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба сафи он дохил шуданд.

p>Маълумот дар бораи шумораи шаҳрвандони Осиёи Марказӣ, ки ба артиши Украина сафарбар шудаанд, дар манбаъҳои кушод мавҷуд нест. Дар моҳи августи соли 2025 Deutsche Welle мақолае нашр кард «Кӣ ва чӣ гуна шаҳрвандони Қазоқистонро ба ҷанги Украина сафарбар мекунад?», ки яке аз аввалин ВАО-и ҷаҳонӣ шуд, ки эътироф кард, на танҳо Русия, балки Украина низ сокинони Қазоқистонро барои иштирок дар амалиёти ҷангӣ ҷалб мекунад. Аммо рақамҳо дар мақола нестанд, танҳо усулҳои сафарбарӣ зикр шудаанд.

p>Дар интишор қайд шуда буд, ки, масалан, дар тӯли соли 2025 дар сомонаҳои тоҷикистонӣ ва чатҳои ҷустуҷӯи кор эълонҳо ба забони тоҷикӣ бо пешниҳоди кор дар як давлати номаълум пайдо мешуданд. Шаҳрвандони тоҷикистоне, ки таваҷҷӯҳ зоҳир кардаанд, баъдтар дар паёмҳои худ навиштаанд, ки онҳоро барои иштирок дар ҷанг дар тарафи Украина сафарбар карданӣ буданд.